Mão - Các loại mão:
Mão: chữ Hán là Mạo 帽 là cái mão dùng để đội lên đầu trong bộ Đạo phục của Chức sắc CTĐ và HTĐ.
Có rất nhiều loại mão tùy theo phẩm tước Chức sắc.
1. Mão của Đức Giáo Tông:
- Mão Đại phục: là mão Bát quái 5 từng (thể cho Ngũ Chi Đại Đạo), toàn màu vàng, ráp tròn lại, bít chính giữa, trên chót mão có để chữ Vạn, giữa chữ Vạn có Thiên nhãn Thầy bao quanh một vòng minh khí. Nơi ngạch mão phải chạm 3 cổ pháp (Long Tu phiến, Phất chủ, Thư Hùng kiếm) cho rõ ràng y như hai bên cổ áo.
- Mão Tiểu phục: là Hiệp Chưởng mạo, làm toàn bằng hàng trắng, bề cao 3 tấc 3 phân 3 ly (0,333 mét), may giáp mối lại cho có trước một ngạnh, sau một ngạnh, hiệp lại có một đường xếp (ấy là Âm Dương tương hiệp), cột dây xếp hai lại. Nơi bên tay trái có để hai dải thòng xuống, một mí dài, một mí vắn (mí dài bề ngang 3 phân, dài 3 tấc). Trên mão, ngay trước trán có thêu 3 vạch liền song song là cung Càn.
2. Mão của Thái Chưởng Pháp:
- Đại phục thì đội mão Hiệp Chưởng của Hòa Thượng.
- Tiểu phục, không đội mão mà bịt khăn đóng vàng 9 lớp chữ Nhứt.
3. Mão của Thượng Chưởng Pháp:
- Đại phục thì đội mão Hiệp Chưởng trắng, y như mão Hiệp Chưởng của Đức Giáo Tông.
- Tiểu phục, không đội mão mà bịt khăn đóng trắng 9 lớp chữ Nhứt.
4. Mão của Ngọc Chưởng Pháp:
- Đại phục thì đội mão Văn Đằng màu hồng, trên mão ngay trán có thêu Thiên nhãn Thầy bao quanh một vòng Minh khí và trên có sao Bắc Đẩu Tinh Quân.
- Tiểu phục, không đội mão mà bịt khăn đóng hồng 9 lớp chữ Nhứt.
5. Mão của Đầu Sư, Chánh Phối Sư, Phối Sư ba phái:
Mão Đại phục là Bát Quái mạo, có thêu 8 cung Bát quái xung quanh bằng hán tự: 乾坎艮震巽離坤兌
Mão có màu vàng, xanh hay đỏ tùy theo sắc phái: Thái, Thượng hay Ngọc. Phái Thái thì áo mão đều màu vàng, phái Thượng thì áo mão đều màu xanh da trời, và phái Ngọc áo mão đều màu đỏ hồng.
- Tiểu phục, không đội mão, mà bịt khăn đóng 9 lớp chữ nhứt, có màu tùy theo sắc phái.
6. Mão của Giáo Sư phái Thái:
- Đại phục thì đội mão Hiệp Chưởng nhà thiền, hai bên có thêu Thiên nhãn Thầy và8 cung Bát quái bằng hán tự.
- Tiểu phục, không đội mão mà bịt khăn đóng màu vàng 7 lớp chữ Nhơn.
7. Mão của Giáo Sư phái Thượng và Ngọc:
- Đại phục đội Thiên Nguơn Mạo Bát quái, chung quanh có thêu đủ 8 cung Bát quái, trên chót mão có một hột Minh Châu Lý, màu của mão tùy theo phái Thượng hay Ngọc.
- Tiểu phục, không đội mão mà bịt khăn đóng 7 lớp chữ Nhơn có màu theo sắc phái.
8. Mão của Giáo Hữu ba phái:
Giáo Hữu chỉ có một bộ Đạo phục, đều đội Ngưỡng Thiên Mạo, có màu: vàng, xanh hay đỏ tùy theo sắc phái. Mão ấy có bề cao 15 phân, ngay trước trán có thêu Thiên nhãn Thầy bao quanh ba vòng vô vi.
9. Mão của Lễ Sanh ba phái:
Lễ Sanh chỉ có một bộ Đạo phục, đều đội Khôi Khoa Mạo màu trắng, phái nào cũng vậy, trên mão giữa trán có thêu Thiên nhãn Thầy bao quanh một vòng minh khí.
Chức sắc nữ phái CTĐ không phân chia ra Thái Thượng Ngọc, và chỉ có một bộ Đạo phục, nên Đạo phục và mão của nữ phái đều toàn màu trắng.
1. Mão của Nữ Đầu Sư:
Đầu đội Ni Kim Cô bằng hàng trắng, y như các vãi chùa, có thêu bông sen, bao quanh đầu một cái Kim Cô bằng vàng, trên Ni Kim Cô ấy phải choàng một cái mão Phương Thiên, nghĩa là cái choàng bằng hàng cho thiệt mỏng, trên chót thêm một cái mũ bằng vàng chụp trọn đầu tóc, chính giữa ngay trước mặt có chạm Thiên nhãn Thầy, bao quanh một vòng minh khí. Cái choàng của mão PhươngThiên phải cho thiệt dài, 3 thước 3 tấc 3 phân, vì mỗi khi lên ngự trên ngai phải có hai vị Lễ Sanh nữ phái theo sau, nâng đỡ chẳng cho phết dưới đất.
2. Nữ Chánh Phối Sư, Nữ Phối Sư, Nữ Giáo Sư:
Ba phẩm nầy đều đội Ni Kim Cô bằng hàng trắng, phải cho dài từ đầu cho tới gót.
3. Nữ Giáo Hữu:
Đầu để trần, trên đầu tóc có giắt một cái bông sen trắng, giữa bông sen có thêu Thiên nhãn Thầy.
4. Nữ Lễ Sanh:
Trên đầu thì choàng ngang một đoạn vải mỏng cột ra sau ót, thả một mí dài và một mí vắn, xuống cho khỏi trôn, ngay đầu tóc có giắt một cái bông sen trắng trơn chớ không có thêu Thiên nhãn như của Nữ Giáo Hữu.
1. Mão của Đức Hộ Pháp:
- Mão Đại phục gọi là mão Kim Khôi, làm bằng vàng, trên Kim Khôi có thể Tam sơn tượng trưng Chưởng quản Tam Thiên bên Tây Phương Cực Lạc.
- Mão Tiểu phục gọi là Hỗn Nguơn Mạo màu vàng, bề cao một tấc, ngay trước trán chính giữa có thêu Cổ pháp Hộ pháp: gồm 3 cổ pháp của Tam Giáo là: Bát vu, Phất chủ, Xuân thu, ngay trên ba cổ pháp có đề chữ Pháp 法 (chi Pháp).
2. Mão của Thượng Phẩm:
- Khi Đức Thượng Phẩm mặc Đại phục thì không đội mão, đầu để trần.
- Mão Tiểu phục là Hỗn Nguơn Mạo màu trắng, ngay giữa trán có thêu Cổ pháp Thượng Phẩm: gồm Long Tu phiến và Phất chủ, nhưng Phất chủ nằm trên đầu và ngay giữa Long Tu phiến, trên Cổ pháp có đề chữ Đạo 道 (chi Đạo).
3. Mão của Thượng Sanh:
- Khi Đức Thượng Sanh mặc Đại phục, đầu không đội mão mà bịt một Thanh Cân, tức là một bao đảnh màu xanh.
- Mão Tiểu phục là Hỗn Nguơn Mạo màu trắng, y như mão Tiểu phục của Thượng Phẩm, nhưng ngay trước trán có thêu Cổ pháp Thượng Sanh: gồm Thư Hùng kiếm và Phất chủ, ngay trên Cổ pháp để chữ Thế 世 (chi Thế).
4. Mão của Thập nhị Thời Quân:
- Mão Đại phục là Nhựt Nguyệt Mạo, thường gọi là Mão Quạ, làm bằng hàng trắng. Cái vòng tròn úp lên đầu là thể Nhựt hình, hình bán nguyệt bên trên là thể Nguyệt tượng.
- Mão Tiểu phục là Hỗn Nguơn Mạo màu trắng, y như Hỗn Nguơn Mạo của Thượng Phẩm và Thượng Sanh, tùy theo chi của mình mà để Cổ pháp.
Về sau, Đức Phạm Hộ Pháp có cho thêm một kiểu mão Tiểu phục nữa gọi là Tam Quang Mạo (Tam quang là Nhựt, Nguyệt, Tinh). Mão Tam Quang là kiểu mão của Đức Khổng Tử trị thế ngày xưa, màu trắng, có thêu chỉ kim tuyến vàng, trước mão thêu Nhựt ở giữa, Nguyệt bên hữu, Tinh bên tả, trong vòng minh khí, mặt Nhựt có cổ pháp của mỗi chi, mỗi bên hông mão có thêu 6 đường linh khí và 6 ngôi sao tám góc.
5. Mão của Chức sắc HTĐ dưới Thời Quân:
Các phẩm: Tiếp Dẫn Đạo Nhơn, Chưởng Ấn, Cải Trạng, Giám Đạo, Thừa Sử, Truyền Trạng, Sĩ Tải, Luật Sự:
- Mão Đại phục là Nhựt Nguyệt Mạo màu trắng, hai bên mão có dấu hiệu Tam giáo (tức là Tam sắc đạo: vàng xanh đỏ) và Cổ pháp Hộ Pháp (tức là Cổ pháp Tam giáo), trên Cổ pháp có Cân công bình. Riêng phẩm Luật Sự thì gắn dấu hiệu Tam giáo và Cổ pháp ở hai bên vai áo.
- Mão Tiểu phục là Khôi Nguyên Mạo, trước mão có thêu Thiên nhãn, dấu hiệu Cổ pháp Hộ Pháp, trên Cổ pháp có Cân Công bình, và hai chữ Phẩm cấp của mình bằng quốc tự.
Riêng hai phẩm Chưởng Ấn và Tiếp Dẫn Đạo Nhơn, thì không đội Khôi Nguyên Mạo, mà đội Hỗn Nguơn Mạo màu trắng, trước mão có thêu Cổ Pháp Hộ Pháp và chữ chỉ phẩm cấp của mình bằng quốc tự.
Thập nhị Bảo Quân đều đội Nhựt Nguyệt Mạo màu trắng, giống như mão của Thập nhị Thời Quân, nhưng các chi tiết có phần khác hơn tùy theo chức vụ:
- Nhựt Nguyệt Mạo của Bảo Văn Pháp Quân có kết mỗi bên hông mão một bông sen năm cánh ở chính giữa, trên bông sen có thêu Thiên nhãn. Ngay đường giữa mão cũng có kết một bông sen nhưng không thêu Thiên nhãn, cả thảy là 3 bông sen trên mão.
- Nhựt Nguyệt Mạo của Bảo Sanh Quân, ngay giữa mão, từ bìa lên 4 phân thêu một Thiên nhãn, hai bên mão thêu hai Thiên nhãn nữa, cả thảy là ba. Vòng theo vành mão cột một sợi dây Tiên thằng (bề ngang 8 phân, bề dài 2 thước) buộc thế nào chừa Thiên nhãn ngay giữa mão ra, cho hai mối thòng xuống hai bên vai.
- Đạo phục của những vị Bảo Quân khác, các Đấng sẽ giáng cơ chỉ dạy sau.
- Mão Đại phục: giống như Ngưỡng Thiên Mạo của Giáo Hữu, nhưng thấp hơn, cao chừng 12 phân, toàn màu đỏ, ngay trước trán có Tam sắc đạo (vàng xanh đỏ), ngay trên Tam sắc đạo thêu hình một cây đàn Tỳ bà gác xéo.
- Mão Tiểu phục: gọi là Bán Nguyệt Mạo, giống như cái calot, màu trắng, ngay giữa trán có Tam sắc đạo (vàng xanh đỏ), ngay trên Tam sắc đạo thêu hình cây đàn Tỳ bà gác xéo.
Chức sắc CQPT chỉ có một bộ Đạo phục, đầu không đội mão, chỉ đội khăn đóng có số lớp và màu tùy theo phẩm cấp:
- Hiền Nhơn đội khăn đóng vàng, 9 lớp chữ Nhứt.
- Chơn Nhơn và Đạo Nhơn đội khăn đóng màu trắng 7 lớp chữ Nhơn.
- Chí Thiện, Giáo Thiện sắp xuống, đội khăn đóng đen 7 lớp chữ Nhơn.
Chức sắc nữ phái PT khi mặc Đạo phục thì đầu để trần.
1. Hộ Đàn Pháp Quân và Tả, Hữu Phan Quân.
- Mão Đại phục: là Nhựt Nguyệt Mạo, giống như các Chức sắc HTĐ.
- Mão Tiểu phục: giống như Hỗn Nguơn Mạo của Tiếp Dẫn Đạo Nhơn và Chưởng Ấn, nhưng trước mão có thêu Thiên nhãn trong vòng minh khí.
2. Mão của Lễ Sĩ và Giáo Nhi:
- Mão của Lễ Sĩ giống như Khôi Khoa Mạo màu trắng của Lễ Sanh, nhưng không có Thiên nhãn ngay trán, mà chỗ đó gắn một bông mai năm cánh.
- Giáo Nhi, trên đầu choàng ngang một đoạn vải mỏng màu trắng cột ra sau ót, giống hệt như Nữ Lễ Sanh, nhưng không có giắt bông sen.
3. Mão của Đầu Phòng Văn và Bảo Thể:
- Mão của Bảo Thể là cái calot màu trắng.
- Mão của Đầu Phòng Văn giống cái calot trắng của Bảo Thể, nhưng trước mão có huy hiệu tròn, nền xanh, trên có 2 cây bút bó lại, một cây chỉ lên, một cây chỉ xuống.
4. Chức sắc Ban Thế Đạo:
- Hiền tài, Quốc Sĩ: đội khăn đóng đen 7 lớp chữ Nhơn.
- Đại Phu, Phu Tử: đội khăn đóng đen 9 lớp chữ Nhứt.
Chức sắc nữ phái của Ban Thế Đạo đều để đầu trần.
HTÐ: Hiệp Thiên Ðài.
CTÐ: Cửu Trùng Ðài.
CQPT: Cơ Quan Phước Thiện.
Xem tiếp: Mạo